Film o wywoływaniu i utrwalaniu głosek szumiących (seplenienie, sygmatyzm*)

Dziś krótko o wywoływaniu głosek szumiących, czyli sz, ż, cz, dż. Jeśli Wasze dzieci są objęte zajęciami logopedycznymi i Waszym zadaniem jest utrwalanie ćwiczeń, ten filmik i kilka uwag może być pomocny. Generalnie nie potrzeba wiedzy specjalistycznej by to robić, jednak nie poleca się samodzielnego decydowania o wywoływaniu czy korekcji głosek bez indywidualnej konsultacji, ponieważ tego typu ćwiczenia mogą także zaszkodzić (np. zbyt wczesne wywoływanie głosek oczekiwanych rozwojowo w 5 r.ż. może powodować u dziecka poszukiwanie dźwięku w innych miejscach w buzi, przez co powstaje wada wymowy, trudniejsza w korekcji niż wywołanie dźwięku, gdy tylko zastępuje  go prostszą, normatywną w rozwoju mowy substytucją. Ale przyczyn jest więcej, nawet w wieku 5 lat wywoływanie tej głoski bez konsultacji niesie ryzyko, ale o tym możemy porozmawiać w komentarzach ;).

Zatem przedstawiam Państwo "Krótki Filmie o Siusianiu" oraz "Film z Szuruburu W Tle".

Nadmieniam, że z załączonych filmików dowiedzą się Państwo:

1. Jak ułożyć język, wargi oraz zęby by poprawnie wyartykułować głoskę "sz".

2. Jak sprawić by wielokrotne powtarzanie (element niezbędny aby doprowadzić do automatyzacji wymowy ćwiczonego dźwięku) nie było dla dziecka nudne ani żmudne.

3. Na co zwracać uwagę, by nie zniechęcić dziecka (w 2 filmiku chłopiec zamalowuje zły listek ale to nie jest ważne dla ćwiczeń wymowy, więc totalnie nie zwracam mu uwagi, żeby został w poczuciu "umie, chcę", a kiedy zwracam uwagę na to co robi źle, robię to w konwencji żartu i podaję konkretną, przejrzystą wskazówkę co zrobić, żeby było dobrze).

Jeśli chodzi o kolejne głoski, u chłopca prawdopodobnie z "ż" nie będzie problemu, bo różni się od "sz" tylko dźwięcznością, a z tą opozycją nie ma on problemu. "Cz" i "dż" u niego też jest bezproblemowe, tzn. wywołane, wymaga utrwalenia (cały szereg jest zastępowany prostszym, syczącym).

#logopediaprzezzabawę #powtarzaniebeznudy

#wywoływanieszumiacych #jakwywolacsz #miejsceisposobartykulacji

*sygmatyzm, seplenienie - u chłopca nie występuje seplenienie właściwe ale użyłam tych słów żeby zwiększyć zakres wpisu, ponieważ wywołanie czystego dźwięku w ww. sposób sprawdza się zarówno w przypadki wad wymowy jak i ORMu, apraksji i innych zaburzeń komunikacji językowej (w zależności od typu i podopiecznego z modyfikacjami i dodatkowym wsparciem np. polimodalnym)

"nie gryzę, nie biję, nie krzyczę. Jak zachowywać się pozytywnie w stosunku do osób z autyzmem i innymi dysfunkcjami rozwojowymi" B. H. Elven

Moją ambicją jest tak streścić tytułową pozycję, by była ona czytelna, jasna i zrozumiała.

Książka dotyczy wychowania i nauczania osób o nietypowym rozwoju (zwanych także osobami z zaburzeniami neuropsychiatrycznymi, osobami nieneurotypowymi, wśród których są osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, z Zespołem Aspergera, ADHD i inne).

Aby czerpać z ww. książki zasoby do pracy w obliczu zachowań trudnych, należy przyjąć za podstawę naszej interpretacji owych zachowań, że "Ludzie, którzy są w stanie się dobrze zachowywać, będą to robić". Oznacza to, że w trudnych zachowaniach podopiecznych należy upatrywać nie ich złej woli, chęci dokuczenia innym, umniejszenia autorytetu dorosłego itp. ale braku zasobów do dobrego zachowywania się.

W przypadku osób nieneurotypowych w celu ograniczenia zachowań trudnych (czyli stwarzających problemy osobom w ich otoczeniu) należy zmniejszyć nasze oczekiwania w stosunku do zdolności, takich jak
a) kontrola poznawcza
b) ustępliwość
c) umiejętności komunikacyjne
d) umiejętności przystosowawcze.

Autor publikacji wyraźnie zaznacza, że ludzie z zaburzeniami neuropsychiatrycznymi nie są zwyczajni, co znaczy, że powinniśmy zignorować ogólne teorie rozwoju oraz metody zwykłego wychowania. To z jednej strony wiadomość trudna i zła, bo musimy odrzucić stare i znane nam schematy myślenia i sposoby zachowania, z drugiej dobra, bo oddaje poczucie sprawczości i wpływu na nieneurotypowych podopiecznych: trzeba poznać ich specjalne potrzeby i dostosować do nich swoje wymagania. Zacytuję:
"większość osób z diagnozą neuropsychiatryczną dostało ją, ponieważ w ich przypadku nie sprawdziły się zwykłe metody wychowawcze i dyscyplinujące. Ani rodzice, ani personel przedszkolny, ani nauczyciele nie zdołali osiągnąć z nimi tego, co zamierzali, za pomocą normalnie stosowanych metod"
"musimy pamiętać, że większość metod pedagogicznych została opracowana dla zwykłych dzieci. Oznacza to, że nie możemy stosować ich automatycznie w przypadku dzieci niepełnosprawnych neuropsychiatrycznie"

1. Nieposłuszeństwo
Nie możemy likwidować dobrze funkcjonującej strategii radzenia sobie w trudnych sytuacjach, nie zastępując jej inną, równie dobrą. Należy pomagać podopiecznemu, aby powoli wypracował sobie lepszą strategię.
Należy każdorazowo pytać czy dane zachowanie jest niebezpieczne i szukać przyczyn jego wystąpienia, aby możliwe było zastąpienie go innym, alternatywnym.

2. Przyczyny trudnych zachowań:
a) oczekiwanie kontroli poznawczej i rozumienia kontekstu (rozumienia konsekwencji swoich działań)
b) oczekiwanie łatwości porozumiewania się z ludźmi
c) oczekiwanie całościowego oglądu sytuacji
d) oczekiwanie cierpliwości (sposób wsparcia podopiecznych: odwrócenie uwagi i chwalenie za czekanie)
e) oczekiwanie przystosowania się do nowych sytuacji
f) oczekiwanie empatii (przewidywania intencji, motywów i celów innych ludzi)
g) oczekiwanie ustępliwości (wg badań neurotypowi (czyli większość społeczeństwa) woli zgadzać się niż kłócić, ugodowość jest ważną umiejętnością społeczną, bo w kontekście ewolucyjnym łatwiej jest przeżyć jeśli wszyscy grają w tej samej drużynie. Osobom nieneurotypowym trudniej niż innym ludziom powiedzieć "tak". Niski stopień ustępliwości często jest błędnie rozumiany jako nieposłuszeństwo. Sposobem na tę cechę jest dawanie wyboru (z ograniczonego zbioru możliwości).
h) oczekiwanie nadwyżki emocjonalnej (przeprowadzono takie badanie: połowa badanych po rozmowie w budce telefonicznej dostała tyle reszty ile jej się należało, druga połowa dostała więcej reszty. Koło budki stała pani, której wypadały dokumenty. Osoby, którym automat wydał więcej reszty pomagali kobiecie, większość tych, którzy nie dostali ekstra pieniędzy przechodziła obojętnie obok. Wniosek: wzmacnianie pozytywne ma sens, dobre nastawienie zwiększa szansę na dobre działanie, na nastawienie i dobre działanie można wpływać.

Nasze wymagania i oczekiwania muszą być rozsądne a jednocześnie "Być może najważniejszym z przekonań błędnych jest to, że jako rodzice lub członkowie personelu musimy lub możemy przejąć kontrolę nad podopiecznymi (...) Tymczasem w rzeczywistości nikt nie może mieć kontroli nad innym człowiekiem (...) nasi podopieczni muszą w pełni sprawować kontrolę nad sobą".

Kolejna część niebawem.

Emocje, ekologia i dobre zachowanie (część trzecia)

Dziś odkryliśmy serię o lisiej rodzinie "Przygody Fenka".

Tekst Magdalena Gruca, ilustracje Ewa Zontek i do każdej książeczki komentarz specjalisty:
1. "Zazdrość" P. Krasowskiej;
2. "Wyrzuty sumienia" M. Kurczyńskiej;
3. "Potrafię się dzielić" E. Kuczki;
4. "Moje drzewko" J. Mieszkowicz;
5. "Wzruszenie" A. Karcz (polecam odkryty przy tej okazji blog o emocjach: Emocje Dziecka).

Książeczki ładne, w przystępnej cenie, moim się spodobały, słuchały z uwagą, chętnie odpowiadały na pytania (które nieraz zaburzają fabułę bo są bez związku z nią więc może lepiej je czytać osobno?). Pobudzają do myślenia, zadawania pytań. Ciekawa seria, można zapoznać z nią dzieci, czemu nie.

W "Zazdrości" podoba mi się podejście mamy Fenka: nazywa emocje, pociesza, przytula, udziela wsparcia. "Wyrzuty sumienia" dały mi lekcję jako rodzicowi, że owszem, mogę korzystać z szlabanu jako techniki wychowawczej lol. "Potrafię się dzielić" to kolejna rzecz o empatii i o tym, że dobrze by dziecko czuło się czasem źle, nie ma sensu każdego ciężaru ściągać z jego ramion w sekund pięć, niech poczuje, niech zastanowi się, niech oceni lub zapyta, poprosi o wsparcie. Niech samo przeżywa, nic nie zastąpi przeżywania. "Moje drzewko" a w nim współpraca, dbanie o środowisko i duma oraz "Wzruszenie" z uwrażliwieniem na to, że nie wszystkie łzy oznaczają smutek.

Część czwarta będzie dotyczyć zestawu terapeutycznego z wydawnictwa Harmonia.